طراحی آزمایشگاه آزمون

در بسياري از کشورها به منظور کمک به مراجع صنعتي، تجاري و قانوني، در جهت حصول اطمينان و حفظ کيفيت مناسب محصولات در عرصه ملي و اجراي عمليات مناسب در جهت حمايت از مصرف کنندگان و کاربران، همگام با حفظ محيط زيست و منابع تجديد ناپذير اقدام به احداث آزمايشگاه هاي آزمون نموده اند.
اين آزمايشگاه ها که در سطح ملي و حتي گاهي در سطوح بالاتر منطقه اي و بين المللي احداث و راه اندازي شده اند، به وسيله سازمان ملي استاندارد ايران و به منظور حمايت از طرح هاي گواهي محصول، خريد و فراهم آوردن محصولات، در جهت رفع ملزومات دولتي يا برآورده نمودن مقاصد دولتي نقش مهمي را ايفا مي کنند.

هدف از تاسيس آزمايشگاه هاي آزمون کمک به فعاليت توليد، ازطريق تصديق انطباق پارامترهاي گوناگون نظير اندازه گيري فشار، حجم، ابعاد، شدت جريان، مقدار ولتاژ و مقاومت الکتريکي و ساير مقادير براي محصولات مطابق با استانداردهاي مربوطه است. البته در جريان اين اندازه گيري ها، لزوم کاليبراسيون وسايل اندازه گيري به ميان مي آيد که اين مهم جز با تکيه بر آزمايشگاه هاي کاليبراسيون محقق نمي شود.

از مهم ترين عوامل در طراحي و ساخت يک آزمايشگاه آزمون، انعطاف پذيري براي کارکردهاي متفاوت و تجهيزات مورد نياز است. عمده تجهيزات جنبه عمومي دارد نظير ريزسنج، کوليس، خط کش، دستگاه کشش، دستگاه جذب اتمي و نظاير اين ها.
برخي تجهيزات جنبه تخصصي دارند مانند دستگاه آزمون ضربه، اتاقک اندازهگيري حجم  و …
ضمناً چنانچه ضرورت ايجاب کند مي توان يک مرکز اندازه شناسي در دل آزمايشگاه آزمون احداث کرد، هر چند به طور عمده در کشور ما آزمايشگاه اندازه شناسي به موازات آزمايشگاه آزمون و به صورت جداگانه تاسيس شده است. ليکن حتما توصيه مي شود که به منظور حصول اطمينان از حفظ قابليت رديابي تمام تجهيزات با استانداردهاي ملي اندازه گيري، يک برنامه کاليبراسيون بر قرار شود. اين برنامه را مي توان با کمک استانداردهاي کاري قابل رديابي که در آزمايشگاه آزمون کننده نگهداري مي شود، به اجرا گذاشت و سوابق مربوط به کاليبراسيون را در آزمايشگاه نگهداري کرد ضمن اين که برچسب کاليبراسيون روي وسايل يا تجهيزات مربوطه الصاق مي شود.

انواع آزمايشگاه هاي آزمون
الف- شيمي و پتروشيمي
ب- صنايع غذايي و ميکروبي
پ- پوشاک، پايپوش و ساير منسوجات
ت- لاستيک و پلاستيک
ث- آب و خاک
ج- کاشي، سراميک، گچ و سيمان و شن و ماسه و ساير مصالح ساختماني
چ- آهن، مس، طلا، نقره
ح- صنايع پزشکي
خ- خودرو و ملحقات آن (شامل لنت ترمز، برف پاک کن، ساير قطعات موتوري و بدنه)

اصولاً آزمايشگاه هاي آزمون نقش بسيار حياتي در پايش کيفيت محصولات ايفا مي کند. لذا پيشگيري از خطا در آزمون هاي انجام شده به دقت و حساسيت هر چه بيشتر در اين مراکز بستگي دارد که اين مهم نيازمند همکاري و تعامل متقابل ميان سازمان ملي استاندارد ايران از يکسو و پژوهشگاه استاندارد از سوي ديگر است تا بتوان نسبت به اجراي صحيح آزمون مطابق با قوانين و مقررات موجود اقدام لازم را به عمل آورد.
همچنين آزمايشگاه هاي آزمون در ارزيابي انطباق کالا و ايجاد اطمينان خدشه ناپذير در ميان مشتريان آنها نقش مهمي را ايفا مي کند. آنچه در مجامع ملي و بين المللي در قالب گواهي ارزيابي انطباق براي محصول مطرح مي شود، حاصل برهمکنش هاي آزمايشگاه هاي آزمون و کاليبراسيون است. سيستم هاي ارزيابي انطباق بر حسب نوع محصول به شرط کاهش هزينه هاي بازبيني به لحاظ برطرف کردن نياز کاربران و مشتريان محصول و رفع هرچه بهتر نيازهاي عرضه کنندگان آن و کنترل هرچه بهتر تا رسيدن به دست مصرف کننده نهايي از اولويت بالاتري برخوردارند.

منابع
1- استاندارد جهاني مديريت کيفيت آزمايشگاه-ترجمه مهندس اصغر استيري- انتشارات خسروشيرين، 1384.
2- تاسيس و مديريت مؤسسات ملي استاندارد- ترجمه شهلا سيفي، سيد ابوالحسن مجدزاده- جلد 1 نظامنامه توسعه- انتشارات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران، 1384.

 

مشاوران مجرب در مجموعه استاندارد آزما با تکیه بر تجارب خود و کادر فنی متخصص می توانند شما عزیزان را در انجام این امر مهم یاری نمایند.

فهرست